سه شنبه, 04/31/1399 - 13:52

وقتی «دوران» دیکتاتور را مبهوت می کند!/شهیدی که پرواز کرد تا نمیرد

عباس دوران، به کمک خلبان همرزمش «ستوان یکم منصور کاظمیان» در کابین عقب دستور ترک هواپیما را داد، اما خود علیرغم اینکه می‌توانست از چتر نجات استفاده کند، سعى کرد هواپیماى سانحه دیده‌اش را به سوى یکى از تأسیسات مهم عراق بکشاند

  

20 مهر سال 1329 بود که عباس دوران در شهر شیراز متولد شد. عباس بعد از گرفتن مدرک دیپلم به فرماندهی مرکز آموزش هوایی رفت و در آنجا استخدام شد. همین امر سبب شد او به دانشکده خلبانی برود و پس از اینکه دوره اش را با نمرات بالایی به پایان رساند جزو دانشجویانی بود که به آمریکا فرستاده شد تا دوره های تخصصی و تکمیلی خلبانی را بگذرانند. 

سال 52 وقتی شهید دوران به کشور بازگشت خلبان هواپیمای F4 شد. با شروع جنگ تحمیلی او خود را موظف به دفاع از کشورش دانست و در بسیاری از عملیات های مهم و سرنوشت ساز شرکت کرد. از جمله عملیات مهمی که عباس در آن نقش به سزایی داشت، عملیات مروارید در 7 آذر سال 59 بود که به بزرگترین عملیات آفندی و ایذایی نیروی هوایی نیز معروف است.

اگرچه مسئولیت اصلی این عملیات بر عهده نیروی دریایی بود و آنها توانسته بودند سکوهای عظیم نفتی "البکر" و "الامیه" عراق را به تصرف خود دربیاورند اما باید خلبانان نیروی هوایی هم برای پشتیبانی از آنان به پرواز در می آمدند. آن روز درگیری شدیدی بین رزمندگان ایرانی و مزدوران بعثی ایجاد شده بود. اما طرح ریزی عملیات به شکلی بود که خیلی زود نیروی هوایی عراق به خود شکل تدافعی گرفت. نیروی هوایی عراق در این روز متحمل خسارات جبران ناپذیری شد، به شکلی که در این روز شش فروند هواپیمای دشمن توسط شکاری های نیروی هوایی هدف قرار گرفته و سرنگون شدند.

عباس دوران

  عباس هم آن روز به کمک خلبان حسین خلعتبری توانسته بود ضربات مهلکی به ارتش عراق وارد کند. او آن روز به قدری درخشید که بعد از عملیات به درجه سرهنگ دومی مفتخر شد. فرماندهان عباس از او می خواهند تا به تهران برود و با قبول یکی از پست های ستادی تجربیات خود را در اختیار خلبانان جوان قرار دهد اما شهید دوران در شرایطی که می دانست حضورش در آسمان می تواند برای دفاع از کشورش موثرتر باشد از پذیرفتن چنین مسئولیتی امتناع می کند و می گوید: «پرواز نکردن، برای من مثل مردن است.»

یکی از همرزمانش می گوید: در عملیاتی که عباس فرماندهی دو فروند هواپیما را بر عهده داشت آن چنان به مقابله با ۹ فروند از جنگنده‌های دشمن رفت که توانست یک فروند از هواپیماهای دشمن را سرنگون و هشت فروند هواپیمای دیگر را مجبور به فرار از آسمان کشورمان کند.

در همه این سالها با وجود حوادث و شرایطی خطرناکی که او پشت سر گذاشته بود، گویا قرار بود عباس دوران زنده بماند تا برای روز موعودی که قرار است حماسه ای بزرگتر بیافریند آماده شود. 30 تیر سال 61 فرا رسید.

در این روز  قرار بود اجلاس کشورهای غیر متعهد در بغداد پایتخت عراق برگزار شود و در آن کشورهای عربی به درخواست صدام حمایت مالی و تسلیحاتی خود را به او بیش از پیش ادامه دهند. جمهوری اسلامی هم که یکی از اعضای این اجلاس بود اعلام کرد به دو علت در این اجلاس شرکت نخواهد کرد مگر اینکه در کشور دیگری برگزار شود. ایران اعلام کرد به این دلیل که بخشی از خاک کشورمان در اشغال عراق است و اینکه بغداد را محل امنی برای برگزاری چنین جلسه ای نمی داند از حضور خودداری خواهد کرد. 

اما صدام طی یک شانتاژ خبری و رسانه ای اعلام کرد که ابدا چنین چیزی وجود ندارد و تأکید کرد محافظت دائمى از بغداد را که توسط شبکه دفاعى مستحکم خود متشکل از انواع موشک‌های زمین به هوای ارتفاع بالا، متوسط و پائین، پوشش گسترده راداری و توپخانه ضد هوایی و انواع هواپیماهاى رهگیر بود، به رخ سران کشورها بکشاند. عراق همچنین بغداد را به لحاظ پدافندى با شهر مسکو در زمان حمله متفقین در جنگ جهانى دوم مقایسه می‌کرد! در پی همین موضوع کشورهای زورگوی منطقه نیز اعلام کردند سران و مقامات بلندپایه شان برای شرکت و حضور در اجلاس به بغداد خواهند آمد.

ایران تصمیم گرفت به کمک خلبانان نیروی هوایی نقاط حساس عراق مثل پایگاه هوایى الرشید، نیروگاه هسته‌ای تموز، ایستگاه ماهواره مخابراتى بعقوبه، مجلس الوطنى، کاخ صدام، پادگان هاى نظامى، ستاد ارتش، پل راه آهن، کارخانه برق، وزارت کشور، ساختمان حزب بعث، وزارت جنگ، انبار مهمات و اسلحه سازى و پالایشگاه الدوره را شناسایی کند و با برهم زدن دیوار صوتی نشان دهد که بغداد شهر امنی نخواهد بود. 

عباس دوران

سرانجام پالایشگاه الدوره که در داخل محدوده شهر بغداد قرار گرفته بود، به دلایل زیر به عنوان هدف انتخاب شد: از نظر مکانى به پایگاه هوایى الرشید که هواپیماهاى شکارى میگ، جنگنده هاى سوخو و میراژ در آن مستقر بودند نزدیک بود و هیچ تردیدی را در مورد حضور دفاع هوائی عراق در اذهان کشورهای غیر متعهد باقی نمی گذاشت. انهدام و آتش سوزى ناشى از بمباران پالایشگاه الدوره و حجم عظیم دود و آتش برخاسته از آن در کوتاه مدت غیر قابل کنترل و اطفا بود و به سبب نزدیکى آن با هتل محل اقامت اصحاب رسانه و خبرنگاران که از سراسر جهان در آن اسکان یافته بودند غیر قابل انکار بود و سند زنده‌ای برای موفقیت عملیات به شمار می‌آمد. 

شش تن از برجسته‌ترین و ورزیده ترین خلبانان نیروى هوایى که به صورت داوطلبانه آمادگی خود را برای انجام این عملیات مهم اعلام کرده بودند، به فرماندهی عباس دوران انتخاب شدند. قرار بود برای اجرای کامل عملیات، تعداد سه فروند هواپیماى (اف-۴) براى اجراى مأموریت در نظر گرفته شود که دو فروند آن نقش اصلى را بر عهده داشتند و هواپیماى سوم به عنوان رزرو و براى ادامه مأموریت که در صورت وقوع حادثه یا رویداد غیرمنتظره، وارد عمل شود.

عباس دوران

 

آنها خود را به بخش جنوبی شهر بغداد رسانده و به پالایشگاه الدوره یورش بردند و چندین تن بمب هواپیماهاى خود بر سر حاکمان جنگ افروز وقت عراق فرو ریختند. و پس از نمایش قدرت و شکستن دیوار صوتى در آسمان شهر بغداد و در حین بازگشت هواپیمای لیدر دسته پرواز و فرمانده عملیات سرهنگ خلبان عباس دوران مورد اصابت موشک سیستم پدافند هوایی دشمن قرار گرفت.

سرهنگ خلبان عباس دوران، به کمک خلبان همرزمش «ستوان یکم منصور کاظمیان» در کابین عقب دستور ترک هواپیما را داد، اما خود علیرغم اینکه می‌توانست با استفاده از چتر نجات سالم فرود آید همچنان سعى کرد هواپیماى سانحه دیده‌اش را به سوى یکى از تأسیسات مهم عراق که در چند مایلى محل برگزارى اجلاس کشورهای غیر متعهد بود، بکشاند.

عباس بین زنده ماندن در اسارت و انجام عملیات شهادت طلبانه، دومین گزینه را انتخاب کرد و سرانجام به شهادت رسید. با انجام این عملیات و ناامن شدن بغداد سرانجام به ناچار جلسه سران در عراق لغو و در دهلی نو برگزار شد. 

نام عباس دوران تا ابد در تاریخ پر افتخار کشورمان خواهد درخشید در حالی که او با  22 ماه حضور در دفاع مقدس 120 مأموریت بمباران هوایی در جنگ یکی از برجسته ترین نیروهای نظامی ایران بود. 

عباس دوران

افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • آدرس وب و ایمیل به صورت اتوماتیک لینک میشود .
CAPTCHA
. CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.

جدیدترین ها